Moment zgłoszenia się po pomoc rzadko przychodzi wtedy, gdy problem jest już dobrze nazwany. Częściej pojawia się napięcie, zmęczenie, poczucie utknięcia albo powtarzające się trudności w relacjach, a dopiero rozmowa ze specjalistą pomaga uporządkować to, co dzieje się na co dzień. Pierwszy kontakt z psychologiem nie musi więc oznaczać natychmiastowego rozpoczęcia długiej terapii. Może być etapem rozpoznania sytuacji i ustalenia, jaka forma wsparcia będzie adekwatna.
Kiedy sama rozmowa z bliskimi przestaje wystarczać?
Wsparcie rodziny i znajomych ma dużą wartość, ale nie zawsze pozwala zobaczyć problem z innej perspektywy. Bliscy są częścią naszej historii, mają własne emocje i często próbują pocieszać, doradzać albo szybko znaleźć rozwiązanie. W kontakcie z psychologiem jest przestrzeń na spokojne przyjrzenie się trudności bez presji, że trzeba od razu podjąć konkretną decyzję.
Do konsultacji może skłonić zarówno wyraźny kryzys, jak i mniej spektakularne sygnały utrzymujące się przez dłuższy czas. Mogą to być między innymi:
obniżony nastrój, apatia lub poczucie braku energii;
nawracający lęk, napięcie, drażliwość albo trudności ze snem;
problemy w relacjach, samotność lub powtarzające się konflikty;
przeciążenie związane z pracą i trudność w odzyskaniu równowagi;
poczucie zagubienia, pustki albo potrzeba lepszego zrozumienia siebie.
Nie każda z tych sytuacji oznacza zaburzenie psychiczne. Znaczenie mają nasilenie objawów, czas ich trwania oraz wpływ na codzienne funkcjonowanie. Jeżeli trudność zaczyna ograniczać pracę, odpoczynek, relacje lub zdolność podejmowania decyzji, konsultacja może pomóc ustalić, co właściwie się dzieje i czy potrzebny jest dalszy proces terapeutyczny.
Pierwsza konsultacja nie jest jeszcze psychoterapią
Jednym z częstych nieporozumień jest traktowanie pierwszego spotkania tak, jakby od razu rozpoczynało ono terapię. Konsultacja ma inny cel. Służy zebraniu informacji o obecnej sytuacji, emocjach i trudnościach, z którymi zgłasza się dana osoba. Pozwala też omówić oczekiwania wobec pomocy i określić możliwy kierunek dalszej pracy.
Temat rozmowy może dotyczyć zarówno tego, co wydarzyło się niedawno, jak i problemów powtarzających się od lat. Nie trzeba przychodzić z gotową diagnozą ani uporządkowaną historią. Wystarczy opisać to, co obecnie najbardziej przeszkadza: trudność z zasypianiem po konflikcie, narastające poczucie bezradności, lęk przed określonymi sytuacjami czy wrażenie, że w relacjach wciąż powtarza się ten sam schemat.
Gabinet Psychoterapii M-PATIA prowadzi na Żoliborzu konsultacje i psychoterapię indywidualną dla osób dorosłych. Poradnia psychologiczna Warszawa Żoliborz może więc być punktem kontaktu dla osób, które chcą uporządkować swoją sytuację i omówić możliwe dalsze formy pomocy.
Jak dobiera się formę pomocy do problemu?
To, że dwie osoby opisują podobny objaw, nie oznacza jeszcze, że potrzebują identycznego wsparcia. Bezsenność może współwystępować z przeciążeniem, obniżonym nastrojem, lękiem lub silnym kryzysem. Trudności w relacji mogą wiązać się z bieżącym konfliktem, ale też z utrwalonym sposobem reagowania i stawiania granic. Dlatego początek pracy koncentruje się nie tylko na samym objawie, ale na jego kontekście.
W zależności od sytuacji pomoc może przyjąć formę konsultacji psychologicznej, krótkoterminowego wsparcia albo psychoterapii. W pracy terapeutycznej wykorzystywana jest głównie psychoterapia humanistyczno-doświadczeniowa, a wśród stosowanych metod wskazano również EMDR. Dobór sposobu pracy nie polega jednak na mechanicznym przypisaniu techniki do jednego objawu. Najpierw potrzebne jest rozpoznanie problemu, jego historii i aktualnych potrzeb osoby zgłaszającej się po pomoc.
Przykładowo ktoś, kto po zmianie pracy od kilku tygodni odczuwa silne napięcie i ma trudności z odpoczynkiem, może potrzebować przede wszystkim uporządkowania bieżącego kryzysu. Inna osoba z podobnym napięciem może od lat funkcjonować pod dużą presją i doświadczać powtarzających się epizodów przeciążenia. Zewnętrznie objaw wygląda podobnie, lecz kierunek dalszej pracy może być zupełnie inny.
Co można przygotować przed pierwszym spotkaniem?
Do konsultacji nie trzeba przygotowywać rozbudowanych notatek ani szczegółowej historii życia. Pomocne bywa wcześniejsze zastanowienie się nad kilkoma konkretnymi kwestiami. Dzięki temu łatwiej rozpocząć rozmowę, zwłaszcza gdy stres utrudnia zebranie myśli.
Można przed spotkaniem odpowiedzieć sobie na pytania:
co najbardziej przeszkadza mi obecnie w codziennym funkcjonowaniu;
od kiedy zauważam tę trudność i czy jej nasilenie się zmienia;
w jakich sytuacjach problem pojawia się najczęściej;
czego próbowałem lub próbowałam do tej pory, aby sobie poradzić;
czego oczekuję po kontakcie ze specjalistą na tym etapie.
Nie trzeba znać odpowiedzi na wszystkie pytania. Konsultacja daje przestrzeń na doprecyzowanie problemu. Może obejmować jedno lub kilka spotkań i prowadzić do decyzji, czy dalsza, bardziej pogłębiona psychoterapia będzie odpowiednią formą pracy.
Dobra pomoc zaczyna się od właściwego rozpoznania sytuacji
Kontakt z psychologiem nie musi być zarezerwowany wyłącznie dla momentów, w których codzienne funkcjonowanie całkowicie się załamuje. Rozmowa podjęta wcześniej może pomóc uchwycić problem, który zaczyna się powtarzać i zajmować coraz więcej miejsca.
Pierwsze spotkania dają możliwość sprawdzenia, czy proponowana forma pomocy odpowiada potrzebom danej osoby. W ofercie gabinetu wymieniono pracę między innymi z lękiem, obniżonym nastrojem, trudnościami w relacjach oraz niskim poczuciem własnej wartości.
Na początku nie trzeba znajdować idealnej nazwy dla swojego problemu. Bardziej użyteczne jest możliwie konkretne opisanie tego, co zmieniło się w samopoczuciu, zachowaniu, relacjach albo codziennym funkcjonowaniu. Od tego można rozpocząć rozmowę i dopiero później ustalić, jaki rodzaj wsparcia będzie rzeczywiście potrzebny.
Artykuł sponsorowany